YÖRE YEMEKLERİMİZ

 

İlçede her çeşit yemek yapılmaktadır. Biz burada yöresel olanlarına yer vereceğiz. Bunların başında yeşil olanlar ilk sırayı almaktadır.

İlçenin yöresel yemeklerinden bazıları şunlardır.

 

KARALÂHANA ÇORBASI:

Malzeme : 1/2 kg. lahana, bir bardak pirinç, (bazı yörelerde kalın veya ince mısır yarması), üç litre su 20 gr. et yağı, biber, tuz, mısır unu.

Yapılışı : Yıkanmış ve temizlenmiş kara lahana doğranır. Kaynayan suyun ine bırakılır. Pirinç suya dökülür. (mısır yarması ile yapılanlarda yarma önceden pişirilir.) Mısır unu az, az, kepçe ile karıştırılarak verilir. Bu karışım 15 dakika kaynadıktan sonra, kıyılmış soğan, et yağı, biber kızarıncaya kadar kavrulur. Bu karışım çorbaya ilave edilir. 15 dakika daha kaynatıldıktan sonra çorba pişmiş olarak servise hazırlanmış olur. Ayrıca döşeme” adıyla söylenen bir lahana çorbası da yapılır.

 

KARA LAHANA DIBLESI:

Malzeme : 1/2 kg. kara lahana, 2 su bardağı pirinç veya bulgur, 2 çorba kaşığı sade yağ, 3 baş soğan, bir bardak su, tuz, biber, nane, ebegümeci ve diğer çeşitli yapraklar.

Yapılışı: Yıkanmış ve temizlenmiş karalahana ve diğer yapraklar incecik bir şekilde kıyılır. Bir tavaya bir kat yaprak kıymasından üzerine bir kat pirinç serilir. Serme işlemi üç-dört kat yapılır. En üst kısmına tuz ve suyu dökülür. Orta ateşte pişirilir. Yemek 20 dakika pişirildikten sonra, ayrı bir tavada biber, yağ kızdırılarak eritilir. Yemeğin ateşten indirilmesine 5 dakika kala bu karışım yemeğe ilave edilir. İyice karıştırılır. Bundan sonra yemek servisine hazır hale gelmiş olur. Pirinç yerine ince fırın mısın yarması da kullanılır.

 

LAHANA VE UZUM YAPRAGI SARMASI:

Malzeme: Bir kg. el değirmeninde çekilmiş mısır yarması, bir demet maydanoz, soğan biber, yağ, tuz, nane, karalahana yaprağı veya üzüm yaprağı, üzüm kurusu.

Yapılışı: Bir tencere ve tava içerisinde doğranmış soğan, maydanoz, karabiber, nane, tuz ve diğer karışımlar iyice kavrulur. Sonra mısır yarması karıştırılır. Tekrar iyice kavrularak karıştırılır. Daha sonra su ilave edilerek pişirilmeye bırakılır. Diğer taraftan haşlanmış mısır yapraklan soğutulduktan sonra yaprağın içi açılarak, içerisine karışım az, az koyularak sarılır. Sarılan sarma başka bir kaba koyulur. Ateşe bırakılır. Üzerine patates, zeytin yağı veya et yağı koyularak pişmesi beklenir. Yarım saat pişen sarma, servise hazır hale gelir Üzüm yaprağı da kullanılır. Hatta kış için üzüm yaprakları yazın toplanarak tuz1anır. Sarma yapılacağı zaman buradan alınarak kullanılır.

 

ISIRGAN PÜRESİ:

Malzeme: Bir kg. ısırgan, 1,5 su bardağı mısır unu 3-5 adet nane yaprağı, bir-iki pazı (pezük) yaprağı, iki diş sarımsak, yağ, tuz ve süt, su.

Yapılışı: Isırgan ve pazı yaprağı yıkanarak temizlenir. Kaynayan suya yapraklar koyulur. Ağzı kapatılır. Suyun taşmaması için arada sırada karıştırılır. Yapraklar ezilinceye kadar pişirilir. Suyu süzülür. Kalan ısırgan yaprakları ağaç kaşıkla mısır unu katılarak ezilir. Püre haline getirilir. Çok ince doğranan nane, sarımsak, yağ ve tuz ile süt katılarak sulandırılıp karıştırılarak pişirilir. 10-15 dakika ateşte pişirilir. Ateşten alınan ısırgan soğumak üzere tabaklara koyulur. Üzerine süt kaymağı dökülerek servis yapılır. Bazen ısırgan yaprakları serin yerde kurutulur. Değirmende çekilerek un haline getirilir. Kışın yemek yapılmak üzere kullanılır.

 

PEZÜK MIHLAMASI VE YOURTLUSU:

Malzeme: Bir kg. pazı, (pezük) üç baş soğan, beş yumurta, yağ, karabiber, nane, tuz, sarımsak veya yoğurt

Y.pılışı: Pazı yaprağından ayıklanır. Yıkanır ve temizlenir. Suda haşlanır. Kabuğu soyulur. Güzelce rendelenir. Yağ eritilir. İçerisine soğan, biber, nane karışımına doğranmış pazı katılarak karışım pembeleşinceye kadar kavrulur. Sonra yumurtalar kırılır. Yumurtalar pişinceye kadar yemek pişirilir. Sonra servis yapılır. Bu yemeğe mıhlama denir. Diğer taraftan haşlanmış ye rendelenmiş pazı bir kaba serilir. İçerisine dövülmüş sarımsak karıştırılan yoğurt pazıların üstüne dökül ör. Karıştırılır. Bunun üzerine eritilmiş yağ dökülerek servis yapılır.

 

ARMUT BALLAMASI:

Malzeme: 10 kg. armut ve su

Yapılışı : Armutların önce uç kısımlarındaki çiçek yerleri bıçakla temizlenir. Sapları iki santim uzunluğunda kalacak şekilde kısaltılır. Daha sonra yıkanır. Bir tencereye koyulur. Armut seviyesinin üstüne çıkacak şekilde su koyulur. Ağzı kapatılıp gür yanan ateşin üzerinde 4-saat kaynatılır. Suyu bal kıvamına gelince ateşten alınır. Böylece servis yapmaya hazırdır.

Ayrıca yörede armut, elma kaynatılarak suları alınır. Alınan sular tava ve kazanlarda koyulaşıncaya ve bal kıvamına gelinceye kadar kaynatılır. Yörede “ARMUT, ELMA, BALI” adı ile tanınır. Bu tür bahar eski yıllarda şeker yerine kullanılmıştır.

 

DERİ PEYNİR:

İlçe yaylalarında koyun sütünden yapılır. Çok lezzetlidir. Tam yağlıdır. Kendine has özellikleri olmasına rağmen, pazarlama yapılamadığından ismi pek az duyulmuştur. Son zamanlarda arandığı görülmektedir.

 

POAÇA:

Malzeme : tki kg. mısır unu ve karayemiş (taflan) yaprağı.

Yapılışı : Un tuzu atılarak ilik su ile yoğrulur. Üzeri kapatılarak mayası gelinceye kadar dinlenmeye bırakılır. Dinlenen bu hamur kızdırılmış bileki taşı içerisine dökülür. Üzerine karayemiş Yaprağı güzelce dizilir. Bu yaprağın üzerine kül dökülür. Yanan ateşin yanına yaklaştırılır. Etrafına ve üzerine ateş mangalı koyulur. Ayrıca altıda ateş üzerine bıralılır. Piştikten sonra karayemiş kokusu aldığı için özel bir lezzetle yenir. Bu damur bazen yumurta ve süt katılarak yoğrulur.

 

FASULYE TURŞUSU

Malzeme : Yeşil fasulye, tuz, biber, sarımsak ve su

Yapılışi : Toplanan yeşil fasulye, temizlendikten sonra, ateş üzerinde kaynayan suda haşlanır.Haşlanan fasulyeler soğumak üzere serilirler. Sarımsak, biber karıştırılarak iyice dövülür. Haşlanan fasulyeler putana denen kaplara koyulur. Üzerine de sarımsak, biber ve tuz karışımı bırakılır. Sonra biraz da su ilave edilir. Ağırlık yapmak üzere temiz bir taş bırakılır. Fasulyenin üzeri üzüm yaprağı örtülür. Bu turşu daha sonra kabından çıkarılıp çeşitli şekilde yapılan yemek haline dönüştürülür.Ayrıca yeşil fasulyeler ::;akla kıyılarak güneşte ve fırınlarda kurutulur. Kış yemeklerinde kullanılmak üzere hazırlanır. Gümüzde konserve yapımı daha çok olmaktadır.

 

KABALAK TURŞUSU:

Malzeme : Kabalak, tuz, biber, sarımsak

Yapılışı : Hemen hemen fasulye turşusu gibidir. Sadece yapıldıktan sonra kısa sürede yenir.

 

MANTAR YEMEKLERİ:

İlçe çevresinde Keçi mantarı, acı mantar, ağaçta olan et mantar, pos mantar, içi kızıl, pür mantar, bahçe mantarı ve tavuk mantar yenmekte olup, bol miktarda da yetişmektedir. Henüz kültür mantarcılığı bir serada başlatıldı.

Bu mantar çeşitlerinden kavurma, kızartma ve türlü gibi yemekleri yapılır.

 

KABAK YEMEKLERİ:

İlçe çevresinde kış ve kara kabak ile dolma kabağı yetiştirilmektedir. Bunlardan da çorba, kızartma, şeklinde çeşitli yemekler yapılmaktadır.

 

KUZUKULAĞI:

Beyaz mısır yarması, bulgur, pirinç, soğan, yağ, tuz, su, kabak kabuğu, fasulye yaz ve kış olmak üzere iki türde yemeği yapılır. Yaz mevsiminde beyaz mısır yarması ateşte iyice pişirilir. (yarma yerine bulgur ve pirinçte kullanılır.) Yağ ile iyice kavrulmuş soğan pişirilen yarma ile karıştırılır.

Kış mevsiminde ise yazdan soyulmuş kabak kabukları kurutulur. Kış mevsimi gelince kuru kabak kabuğu ile fasulye haşlanır. Suyu süzülür. Erimiş yağda kavrulan soğan ile karıştırılır. İyice kavrulur. Bu yemeğe kuzu kulağı veya hoşmak ta denir. Servis yapılır.

 

PALA :

Malzeme : Bir bağ lahana, bir tabak kuru fasulye, iki baş sarımsak, bir bardak un, tuz ve su

Lahana yaprakları iri iri doğranır. Yıkanır. Ateşte kaynayan suya lahana koyulur. Arkasından haşlanmış fasulye dökülür. Biraz mısır unu karıştırılarak dökülür. Tuzu koyulur. Ayrı bir kapta ezilen sarımsak ateşte kanayan karışıma katılır. Biraz ateşte kaynadıktan sonra, çorba ateşten alınır. Servis yapılır. Bazen isteğe uygun olarak ta biber katılır.

 

SAMAKSA:

Malzeme : Bir tas üzüm pekmezi veya töngel pekmezi, bir tabak nişasta veya mısır unu koyulaşmayı sağlayacak kadar su, fındık, ceviz v.b. katkılar.

Önce üzüm pekmezi veya töngel pekmezi su katılarak ezilir. Ezilen pekmez ateşe koyulur. Ateşte kaynamaya başlayınca un yavaş yavaş karıştırılarak verilir. Koyulaşıncaya kadar kaşıkla sürekli olarak karıştırılır.

Koyulaşan samaksa içerisine hangi tür katkı maddesi katılacaksa katılır. Bundan sonra tabaklara alınarak servis yapılır.

 

ÇÖREK KIZARTMASI:

Çörek hamuru arı yoğrulur. Yumurta büyüklüğünde kesilir. Kağıt kalınlığında 28-30 cm. çapında daire şeklinde açkı yapılır. Kızartma tavalarında ateşte yağ eritilir. Çörek yaprakları erimiş yağ üzerine serilir. Bu sergi aralarına fındık, peynir, kavurma v.b. katkılar yapılarak 6-7 yaprak üst üste dizilir. Dizilen bu yufkalar her iki yüzü de yağlı olarak kızartılır. Bazen sade kızartmalar da yapılır. Bunlarda şeker şerbeti kullanılır. Kızartılan çörekler kesilerek servis yapılır.

 

HELVA:

Elekten elenerek geçirilen mısır unları kavrulur. İçerisine fındık, ceviz, üzüm kurusu ve kremleşmiş arı balı katkılar koyulur. Daha sonra hazırlanan şerbet kavrulmuş una emdirilir. Böylece yöreye has bir helva yapılır. Ayrıca buğday unu ile de yapılan helvalar da vardır.

 

GATIK KESMESİ VE ÇÖKELİK (ÇÖKELEK):

Ayranların yağı alınır. Ateşte karıştırılarak köpürmeye başlayınca ateşten alınarak soğumaya bırakılır. Buna “GATİK KESMESİ” denir. İçerisinde bulunan san su sağlayarak veya keşkülle ıslatılmış keten torbasına koyularak süzülür. Torbaların üzerine suyun iyice geçmesi için ağır taşlar bırakılır. Suyu geçen torbalar bir teknenin içine dökülür. Tuzlanır ve iyice karıştırılarak derilere doldurulur. Buna “ÇOKELİK’ (Çökelek) denir. Deriye doldurmadan alınarak yuvarlak yapılan ve serin bir yerde kurutulanlarına da “KEŞ” denir. Keşler genel olarak “CELECOŞ veya GELECOŞ” denen yöresel yemeklerin yapımında kullanılır.

Bu yemeklerin dışında galdirik kavurması ve kızartması, ezel tere yoğurtlusu, gücük tene çorbası ve yufka yoğurtlusu, keşkek, çalı çileği yaprağı çorbası, merolcan kızartması ve yoğurtlusu, sakırca kavurması ve kızartması celecaş, ömeç, cıddama, burma börek, hedik, un hellesi, yeşil helle ve ekmek paparası yörenin yapılan eski yemeklerindendir.